Covid-19 Bir Diktatörlüğe Dönüşebilir

Salgının psikolojik ve toplumsal etkileri merak konusu. “Covid-19, kurallarını virüsün koyduğu bir diktatörlüğe dönüşebilir” uyarısında bulunan uzmanlar, birbirimizle ve doğayla kurduğumuz ilişkileri sil baştan düşünüp tasarlamamız gerektiği vurgusunu yapıyor.
 Tarih: 12-12-2020 11:42:19
Covid-19 Bir Diktatörlüğe Dönüşebilir

Koronavirüs salgınının biyolojik olduğu kadar psikolojik ve toplumsal sonuçları da var. Gözle görülmeyen bir tehditle savaşımız sürerken diğer yandan yeni yaşam biçimlerimize adapte olma çabası içerisindeyiz.

Mücadelemiz hayat koşullarının getirdiği yükle elbette daha zor. İşte tam bu noktada buzdağının görünmeyen kısmı yani psikolojimizdeki sorunlar ve bunun toplumsal etkileri devreye giriyor. Uzmanlarla önümüzdeki zaman diliminde bizleri nelerin beklediğini konuştuk. Sözü kendilerine bırakalım…

 

DOKUNMAYLA İLGİLİ KODLARIMIZ DEĞİŞECEK

Klinik psikolog Bülent Usta: Salgın, tüketim toplumunun sürdürülmesine katkıda bulunduğu ‘tümgüçlülük yanılsaması’na zarar verdi, bir kırılmaya neden oldu. Özellikle bu çağda dijital teknoloji ve bilimdeki gelişmelerle daha da artan tümgüçlülük yanılsaması yüzünden kendisini sınırsız ve ölümsüz hisseden uygarlık insanı, ağır bir sınavdan geçiyor. Ama bu defa da insanı biyolojik bir varlığa, bir bedene indirgeme hatasına düşüldüğünü, devletin ve kurumların insanları sağ tutmak için böylesi bir yaklaşım içine girmiş olduğunu görüyoruz. Meselenin psikolojik boyutu, kendimizle ve doğayla kurduğumuz ilişkideki sorunsalları görmezden gelmek, felaketlere karşı bizi korunmasız bırakmaya devam edecek. Salgının en önemli psikolojik sonuçlarından biri de, yarattığı kırılmayla birlikte kültürdeki ‘dokunma’yla ilgili kodları değiştirecek olması. Dokunma, doğduğumuz andan itibaren en etkili iletişim aracımız. Dokunmanın bastırılacak olmasının arzu kaybı, yalnızlık hissinin artması gibi önemli sonuçları olacak. Salgın gibi felaketler, regresyona, çocuksulaşmaya neden olur ve aslında bu çocuksulaşmanın sonuçlarını da görüyoruz. Ya ‘bana bir şey olmaz’ rahatlığıyla tümgüçlülük yanılsaması daha da artar, ya da dünyanın tehlikeli bir yer olduğuna dair düşünce abartılarak kaygıyla ilgili rahatsızlıklarda artış olur. Böylesi durumlarda radikal dini ve ideolojik sapmalarda da bir artış olabilir, güven duygusunun tazelenmesi için. Zaten bir tür nihilizmin eşlik ettiği, hakikat-sonrası diye anılan bir çağdayız. Covid-19 bir diktatörlüğe dönüşebilir, kuralları bir virüsün koyduğu. Yapılması gereken, bütün bu tehlikeleri, insanı sadece biyolojik bir beden olarak görmeyip, kültürel ve siyasi açıdan birbirimizle ve doğayla kurduğumuz ilişkileri sil baştan yeniden düşünüp tasarlayabilmek.

 

DİSTOPİK HAYATLAR BİZİ BEKLER

Klinik Psikolog Dr. Serap Altekin: Yakın tarihimiz özellikle de son birkaç yılımız pek çok doğal afet, kaza, kriz ve toplumsal travmalarla geçti. Bu koşullar altında yaşamaya çalışırken gerçekten iyi olmak, iyi kalmak çok zorlaştı. Baş etme becerileriniz ne kadar çeşitli ve gelişkinse, iletişim ve problem çözme becerileriniz ne kadar esnekse, hayatınıza anlam katan iş, uğraş ve amaçların varlığı ne kadar güçlüyse ve kendinize ne kadar zaman ayırabiliyorsanız, stres verici dış gerçeklerin ve travmatik olayların sizin üzerinizdeki etkileri o derece azalacaktır.

Salgın kontrol altına alındıktan ve normal hayatımıza döndükten sonra bizi nasıl bir dönüşümün beklediğini henüz bilmiyoruz, hep birlikte yaşayarak göreceğiz. Her şeyin bir anda bir düğmeye basılmışcasına sıfırlanmayacağı muhakkak, elbette birtakım izler, etkiler kalacaktır. Hatta kalacak olan etkiler sadece bizimle sınırlı olmayacak, muhtemelen gelecek nesillere de aktarılacak derin katmanlarda da devam edecektir. Gelecekte distopik hayatlar ve yönetim sistemleri bizi bekliyor olabilir mi? Takip, gözlem ve gözetleme sistemleri gelecekte deri-altı-gözetim sistemlerine dönüşebilir mi? Kim bilir, belki de… Şu anda bile sosyal medya hesaplarımızdaki hareketler ve etkileşimler üzerinden, internette yaptığımız taramalar, seçimlerimizi, kararlarımızı ve politik yönelimlerimizi ve hatta partner seçimlerimizi öngörmek ve dolayısıyla da belirli bir dereceye kadar kontrol etmek mümkün olabildiğine göre, belki yakın gelecekte çok daha ötesi de mümkün olabilecek.
Her ne kadar bir yanda dogmatizme teslimiyet ihtiyacı artsa da, bilimin önemi ve bilime ihtiyaç her geçen gün daha ağır basacaktır. Çaresizlik, endişe, kaygı ve korku, ister istemez yaratıcılığı ve bilimsel üretkenliğin önünü açacaktır. Zira tarih boyunca pek çok icat, insanın hayatta kalma iç-güdüsü ve kendini koruma ihtiyacı ile ortaya çıkmıştır. Tarihe baktığımız zaman, afetleri, savaşları ve felaketleri hep önemli gelişmelerin, büyük atılıların, köklü değişim ve dönüşümlerin takip ettiğini görürüz.
Salgının uzun vadedeki etkileri sadece olumsuz etkilerle sınırlı olmayacaktır; olumlu yönde bir toplumsal dönüşüm, global değişim de getirecektir. Ve hepimizin tam da bu noktada, bir dahli olabilir, olmalıdır da…

 

HÜKÜMET GENÇLERİ DESTEKLEMELİ

Uzman Psikolog Ebru Şen: Pandemi hepimizi kıskacına aldı. İş hayatında olanlar, eğitim öğretim hayatına devam edenler veyahut ev yaşamını tercih edenler, pandemi ile birlikte bildik yaşantı biçimlerinden çıkarak yeni normlara ayak uydurmaya başladı. Halen pek çoğumuz için bu normlar alışılagelmişin dışında olduğundan, bilindik konforlu yaşantımızı arıyoruz. Evden yapılan iş toplantıları, yan odadan gelen sınıf öğretmeninin sesi ile birleşiyor. Yetişkinler dünyasında bile bunlara adapte olmak zaman alıyorken; çocukların çerçevesinden baktığımızda işler iyice karışıyor. Çocuklar annesinin, babasının fiziksel olarak evde olduğunu bilse de onlardan uzakta kalmakta ve dersine odaklanmakta, günlük planını takip etmekte zorlanıyor. Hele bir de bahsettiğimiz çocuklar daha elverişsiz şartlarda yaşıyor ise… Gençlerin ve çocukların bu dönemde yaşadıkları stres ve sorunlar bir sağlık sorunu olarak da alınmalı ve hükümetin acilen bu konulara çözüm getirmesi gerekiyor. Eğitimde fırsat eşitliğini ölçmenin temel yollarından biri ebeveynlerin eğitim düzeyinin çocukların eğitim düzeyini ne kadar etkilediğini ölçmekten geçmektedir. Buna göre çocukların eğitim düzeylerinin ebeveynlerin eğitim düzeylerinden az etkilendiği toplumlar eğitimde fırsat eşitliğinin yüksek olduğu toplumlardır. Ülkemizdeki eğitim fırsat eşitsizliği pandemi öncesinde de vardı. Ancak pandemi ile gün yüzüne daha çok çıktı. Pandemi ile eğitimdeki eşitsizlikler yine bölgesel farklar gösterdi. Türkiye yalnızca büyük şehirlerden ibaret değil. Kırsaldaki çocukların da uzaktan eğitim alma haklarından yararlanmaları için acil önlemler alınması gerekiyor. Sonuç itibarıyla Covid-19’un bizlere öğrettiği en önemli noktalardan biri de eğitim ve öğretimin yeni bir yüzü olarak uzaktan eğitim konusunda hem teknik, hem bilgi anlamında gelişmemiz mecburiyetidir. Aynı zamanda da bu gelişim yalnızca kişisel olmamalı tüm ülkemiz adına yapılması için destek olabileceğimiz her konuda yardımlaşmamızdır.

 

SIRF İŞ YÜKÜ DEĞİL ŞİDDET DE ARTTI!

Doç. Dr. Sosyolog Erkan Saka: Hâlâ sürmekte olan pandeminin sosyolojik sonuçları üzerine iddialı bir şekilde konuşmak için erken olduğuna inanıyorum. Bazı gözlemlerimi sunayım ama bunlar ister istemez spekülatif değerde. Dönemin en büyük kazananlarından birisi büyük teknoloji devleri. Zoom gibi yıldızlar bir yana doğrudan çevrimiçi hizmet veren tüm şirketler bu dönemi büyük bir sıçramayla kapadı. Buradan birçok iyi örnek verilebilir, yeterince de konuşuluyor. Teknoloji devleri için söylenebilenleri birçok meslek grubu için söylemek zor. Müzisyenlerinden küçük esnaf diye tanımlanabilecek birçok iş koluna etkileri kolay kolay düzeltilemeyecek sonuçları oluyor pandeminin. Çevrimi-çine duyulan mecburi rağbet dijital eşitsizlikleri de artırdı. Yalnızca erişim değil çevrimiçi yetenekleri kullanabilme bağlamında vatandaşların hizmet alabilmede ve içerik üretmede yeni eşitsizlikere maruz kaldığı söylenebilir. Eğitimin internete taşınması dar gelirli aile çocukları için büyük bir sorun oluyor gibi gözüküyor örneğin. Birçok boyut sıralanabilir ama toplumsal cinsiyet kısmına da değinmek zorunlu gibi. Özellikle evden çalışan kadınların yükleri bu dönemde tahminlerin çok ötesinde artmış gibi gözüküyor. Tabi bununla da sınırlı değil, artan haberlerden anlaşılacağı üzere sırf iş yükü değil şiddete maruz kalma oranı da yükseldi.

 

İKİLİ İLŞKİLERİMİZİ DERİNDEN ETKİLEYEN BİR SÜREÇ

Sosyolog Esin İleri: Salgının sosyolojik etkileri dediğimizde öncelikle salgın sürecindeki çarpıklıkları hatırlatmakta fayda var. Toplumun bir kesimi hükümetin “evde kal” sloganına uyabilirken, geçinmek için işe gitmesi gereken bir kesim her gün sokakta, toplu taşıma araçlarında ve iş yerlerinde virüsle bireysel olarak mücadele etmek zorunda bırakılıyor. Bunun yanında evden çalışanların yaşadığı hak kayıplarını da görmezden gelmemeliyiz. Bu zaten toplumun çok keskin bir şekilde ikiye ayrıldığını gösteriyor. Salgın tıbbi olarak kontrol altına alındıktan sonra üzerine konuşmamız, çalışmamız gereken çok şey olacak. Bunların arasında salgın nedeniyle kalıcı sağlık sorunları yaşayanların durumu, aile ve çevrelerinde salgın nedeniyle hayatını kaybedenler için yas tutamamış olmanın getirdiği etkiler, halihazırda çok önemli boyutta olan işsizliğin, özellikle de genç işsizliğinin toplumsal ve psikolojik etkileri, elektronik aletlere ve internete erişimi olmadığı için eğitimi sekteye uğrayan çocukların yaşadığı kayıp ve eşitleri arasındaki geri kalma durumu ve tüm bu etkenlerin toplumun en küçük birimi olan aile ya da hane halkı arasında yarattığı gerilimler ilk aklıma gelenler. Bunlar dışında, ikili ilişkilerimizi derinden etkileyen bir süreç içindeyiz, el sıkışmak, sarılmak, öpüşmek gibi alışık olduğumuz temas biçimlerinden haklı olarak korkar hale geldik. Covid-19 tehlikesi geçtikten sonra acaba sokakta rahat yürüyebilecek miyiz, sarılmak isteyecek miyiz, üzerimize işleyen güvensizlik hali bir anda geçecek mi? Nasıl ki Covid-19 hükümetler tarafından duyurulduktan sonra bir anda “salgın modu”na geçemedik, salgın tehlikesi ortadan kalktı dendiğinde de toplum olarak bir anda “eskiye dönüş” yaşamayacağız. Yani aslında, hiçbir şey “eskisi gibi” olmayacak.

Birgün

  YORUMLAR 0 Yorum YORUM YAP
Bu Haber'e ilk yorum yapan siz olun.
  FACEBOOK YORUM
Yorum
  DİĞER DÜNYA Haberleri
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Beşiktaş 33 22 6 5 72 35 71 +37
2 Fenerbahçe 33 20 7 6 59 33 66 +26
3 Galatasaray 32 19 8 5 62 31 62 +31
4 Trabzonspor 33 16 7 10 40 31 58 +9
5 Alanyaspor 33 15 11 7 52 36 52 +16
6 Gaziantep FK 32 13 8 11 47 37 50 +10
7 Sivasspor 33 12 7 14 47 40 50 +7
8 Hatayspor 32 14 11 7 53 40 49 +13
9 Fatih Karagümrük 33 13 10 10 48 39 49 +9
10 Göztepe 33 12 11 10 49 44 46 +5
11 Antalyaspor 34 9 10 15 34 44 42 -10
12 Konyaspor 33 10 12 11 39 40 41 -1
13 Çaykur Rizespor 33 9 12 12 39 51 39 -12
14 MKE Ankaragücü 33 10 16 7 41 53 37 -12
15 Kasımpaşa 33 9 15 9 35 48 36 -13
16 Yeni Malatyaspor 32 7 12 13 39 45 34 -6
17 Kayserispor 33 8 15 10 24 41 34 -17
18 Başakşehir FK 32 8 15 9 35 51 33 -16
19 Gençlerbirliği 33 8 18 7 32 58 31 -26
20 BB Erzurumspor 33 6 17 10 32 56 28 -24
21 Denizlispor 32 6 18 8 29 55 26 -26
Takım O G M B A Y P AV
1 Giresunspor 30 19 5 6 49 21 63 +28
2 Adana Demirspor 30 17 6 7 51 26 58 +25
3 Samsunspor 30 16 4 10 47 28 58 +19
4 Altay 30 17 10 3 57 33 54 +24
5 İstanbulspor 30 16 8 6 53 32 54 +21
6 Altınordu 30 15 8 7 49 42 52 +7
7 Ankara Keçiörengücü 30 14 9 7 40 25 49 +15
8 Ümraniyespor 30 12 10 8 39 38 44 +1
9 Tuzlaspor 30 13 12 5 42 45 44 -3
10 Bursaspor 30 13 13 4 49 47 43 +2
11 Bandırmaspor 30 11 13 6 38 39 39 -1
12 Boluspor 30 10 15 5 31 36 35 -5
13 Adanaspor 30 9 14 7 41 44 34 -3
14 Balıkesirspor 30 8 14 8 31 43 32 -12
15 Menemenspor 30 6 11 13 34 49 31 -15
16 Akhisarspor 30 7 19 4 32 54 25 -22
17 Ankaraspor 30 5 17 8 26 50 23 -24
18 Eskişehirspor 30 1 21 8 21 78 8 -57
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 34 25 2 7 72 21 82 +51
2 Sakaryaspor 34 17 5 12 60 32 63 +28
3 Kırşehir Belediyespor 34 18 8 8 47 27 62 +20
4 Kırklarelispor 34 16 6 12 53 30 60 +23
5 Van Spor 34 18 10 6 53 31 60 +22
6 Bodrumspor 34 17 10 7 73 45 58 +28
7 Etimesgut Belediyespor 34 17 10 7 55 28 58 +27
8 Turgutluspor 34 16 14 4 44 51 52 -7
9 Karacabey Belediyespor 34 13 12 9 46 37 48 +9
10 Tarsus İdman Yurdu 34 13 12 9 51 45 48 +6
11 Serik Belediyespor 34 12 10 12 45 44 48 +1
12 Pendikspor 34 13 16 5 52 46 44 +6
13 Pazarspor 34 13 16 5 54 56 44 -2
14 Bayburt Özel İdare Spor 34 12 17 5 42 53 41 -11
15 Sivas Belediyespor 34 9 12 13 50 44 40 +6
16 1922 Konyaspor 34 10 16 8 41 43 38 -2
17 Kastamonuspor 34 8 14 12 29 46 36 -17
18 Elazığspor 34 9 20 5 47 77 29 -30
19 Mamak FK 34 6 22 6 29 102 24 -73
20 Kardemir Karabükspor 34 1 31 2 12 97 2 -85
Takım O G M B A Y P AV
1 1928 Bucaspor 27 18 2 7 51 17 61 +34
2 Diyarbekirspor 27 18 2 7 38 16 61 +22
3 Yeşilyurt Belediyespor 27 16 7 4 45 22 52 +23
4 Ofspor 27 12 5 10 39 29 46 +10
5 Arnavutköy Belediye 27 12 8 7 37 28 43 +9
6 Belediye Derincespor 27 10 7 10 36 25 40 +11
7 Edirnespor 27 10 9 8 31 30 38 +1
8 Fatsa Belediyespor 27 10 9 8 22 24 38 -2
9 Artvin Hopaspor 27 9 10 8 37 39 35 -2
10 Kızılcabölükspor 27 8 10 9 29 31 33 -2
11 Nevşehir Belediyespor 27 8 13 6 27 27 30 0
12 1877 Alemdağspor 27 8 14 5 34 46 29 -12
13 Çankaya FK 27 7 16 4 21 45 25 -24
14 Antalya Kemerspor 27 6 15 6 24 43 24 -19
15 Payasspor 27 5 14 8 27 45 23 -18
16 Manisaspor 27 1 17 9 19 50 12 -31
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 17/04/2021 Denizlispor vs BB Erzurumspor
 17/04/2021 Trabzonspor vs Hatayspor
 17/04/2021 Yeni Malatyaspor vs Alanyaspor
 17/04/2021 Göztepe vs Galatasaray
 18/04/2021 Gaziantep FK vs Kasımpaşa
 18/04/2021 Başakşehir FK vs Fenerbahçe
 20/04/2021 Çaykur Rizespor vs Konyaspor
 20/04/2021 Fatih Karagümrük vs Göztepe
 20/04/2021 Kayserispor vs Gençlerbirliği
 20/04/2021 Hatayspor vs Antalyaspor
 21/04/2021 BB Erzurumspor - Yeni Malatyaspor Yeni Malatyaspor ligdeki son 13 maçında hiç kazanamadı  BB Erzurumspor yenilmez
 21/04/2021 MKE Ankaragücü - Denizlispor MKE Ankaragücü ligde evindeki son 5 maçında hiç kaybetmedi  MKE Ankaragücü yenilmez
 21/04/2021 MKE Ankaragücü - Denizlispor Denizlispor ligde deplasmandaki son 9 maçında hiç kazanamadı  MKE Ankaragücü yenilmez
 21/04/2021 Galatasaray - Trabzonspor Trabzonspor ligde deplasmandaki son 14 maçında hiç kaybetmedi  Trabzonspor yenilmez
 22/04/2021 Alanyaspor - Gaziantep FK Gaziantep FK ligde deplasmandaki son 9 maçında hiç kazanamadı  Alanyaspor yenilmez
 23/04/2021 Beşiktaş - Kayserispor Beşiktaş ligde evindeki son 6 maçında hiç kaybetmedi  Beşiktaş yenilmez
 23/04/2021 Beşiktaş - Kayserispor Kayserispor ligdeki son 6 maçında hiç kazanamadı  Beşiktaş yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 17/04/2021 Ankara Keçiörengücü vs Tuzlaspor
 17/04/2021 Adana Demirspor vs Giresunspor
 18/04/2021 Eskişehirspor vs Balıkesirspor
 18/04/2021 Akhisarspor vs Altınordu
 18/04/2021 İstanbulspor vs Menemenspor
 19/04/2021 Ümraniyespor vs Ankaraspor
 19/04/2021 Altay vs Adanaspor
 19/04/2021 Bandırmaspor vs Boluspor
 19/04/2021 Samsunspor vs Bursaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 22/04/2021 Bodrumspor vs Bayburt Özel İdare Spor
 22/04/2021 Eyüpspor vs Sivas Belediyespor
 22/04/2021 Karacabey Belediyespor vs Serik Belediyespor
 22/04/2021 Kırklarelispor vs Kastamonuspor
 22/04/2021 Kırşehir Belediyespor vs Elazığspor
 22/04/2021 Mamak FK vs Pendikspor
 22/04/2021 Pazarspor vs Turgutluspor
 22/04/2021 Sakaryaspor vs Kardemir Karabükspor
 22/04/2021 Tarsus İdman Yurdu vs 1922 Konyaspor
 22/04/2021 Van Spor vs Etimesgut Belediyespor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 21/04/2021 Arnavutköy Belediye vs Antalya Kemerspor
 21/04/2021 Artvin Hopaspor vs Yeşilyurt Belediyespor
 21/04/2021 Belediye Derincespor vs Ofspor
 21/04/2021 Manisaspor vs Edirnespor
 21/04/2021 Nevşehir Belediyespor vs Kızılcabölükspor
 21/04/2021 Payasspor vs Diyarbekirspor
 21/04/2021 1877 Alemdağspor vs Çankaya FK
 21/04/2021 1928 Bucaspor vs Fatsa Belediyespor
HABER ARŞİVİ
GAZETEMİZ
Tüm Anketler
Web sitemize nasıl ulaştınız?
ŞANS OYUNLARI
BİZİ TAKİP EDİN
  • YUKARI