Fiyat Değişmiyor Ürün Hafifliyor: Enflasyonun Sinsi Kardeşi

Marketten aldığımız paketli ürünler farkında olmadan hafifliyor, fiyatları ise gizlice yükseliyor. Özellikle ambalajlı ürünlerde yaşanan bu hileye karşın tüketiciyi koruyan denetleme yapılmıyor.
 Tarih: 21-07-2021 14:04:10
Fiyat Değişmiyor Ürün Hafifliyor: Enflasyonun Sinsi Kardeşi

Pazardan aldığınız maydanoz artık size de daha küçük geliyor mu? Ya da eskiden tek elle zor tuttuğunuz taze soğan demeti sanki şimdi tek elle kolayca tutuluyor mu? Marketten aldığınız ambalajlı ürünler eskiden sanki daha mı ağırdı?

Bazı ürünlerde ödediğimiz tutar değişmiyor ancak hafifliyor. Böylece tüketici pek de farkında olmadan ürün zamlanmış oluyor. Bu durum ekonomide 'Shrinkflasyon' olarak adlandırılıyor. Üreticiler, hammadde ve kurdan kaynaklanan maliyet artışlarını fiyata yansıtarak müşteriden tepki çekmek yerine, paketlerin ağırlığını azaltıyor. Tüketici de bu gizli fiyat artışlarının farkına bile varamıyor.

 

Bunun son zamanlardaki örneği ayçiçek yağının ambalajlarında yaşandı. Yıllardır en az 1 litrelik ve 5 litrelik şişelerde satılan yağlar, yarım litrelik ve 4,5 litrelik olarak satılmaya başlandı. Fiyatı dudak uçuklatan ayçiçek yağında, firmalar çareyi gramajları küçültmekte buldu. Deterjandan gıdaya pek çok ambalajlı üründe aynı durum yaşanıyor. Raflarda bir kiloluk ambalajlarda satılmasına alışık olduğumuz beyaz peynir de ambalajlar 900, 800, 700 grama kadar düşmüş durumda. Şikayetvar.com adlı sitede de gramaj oyunlarıyla ilgili çok sayıda şikâyet var. Bir tüketici aldığı peynirin etikette fiyatının ve gramajının düştüğünü ancak aslında zam geldiğini şöyle tespit ediyor: “Bim marketi bünyesinde satılan Binvezir çeçil peyniri daha önce 750 gr ve 21,90 TL’den satılıyordu. 26.06.2021’de market alışverişim sırasında etikette 21,90 TL’nin üzeri çizilerek 19,90 TL'ye indirilmiş görseli mevcuttu. Ürünü elime aldığımda küçülmüş olduğunu fark edip incelediğimde gramaj 500 gr’ye düşürülmüş. Daha önce 29 TL'ye denk gelen kilo fiyatı aslında 39,80 liraya yükseltilmiş.”

En fazla şikâyet de çekirdekte. 200 gramlık paketlerin 180 grama düştüğünü iddia eden tüketiciler üretici firmaya tepkili. Çikolata ve bisküvi gibi ürünlerle ilgili yapılan şikâyetler de dikkat çekici. Ülker’in 1,5 yıldır gramaj düşürdüğü iddia eden bir tüketicinin firmaya tepkisi şöyle: “Ülker Biskrem aldım, sadece Biskrem değil birçok ürününde gramaj azaltmış. Marketlerde bakkalda 2,50 TL'ye satılan Biskrem’den kaç gram kâra geçtiniz. Fiyat aynı yani gizli zam yapmışlar Hanımeller de aynı.”

 

TÜKETİCİYİ KORUYAN DEVLET YOK

Pandemi döneminde artan şikâyetler nedeniyle şubat ayında Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yönetmelikle gıda, temel tüketim, kozmetik ve temizlik ürünlerinde yapılan gramaj oyunlarına idari para cezası uygulanacağı açıklandı. Dönemin Ticaret Bakanı Ruhsar Pekcan, yaptığı açıklamada “Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği’nde yaptığımız düzenleme ile özellikle gıda ve temel tüketim ürünlerinde gramajı azaltma yoluyla tüketicilerimizi mağdur eden gizli zam uygulamalarına 114 bin 326 liraya varan idari para cezası verilecek” ifadelerini kullandı.

 

Ancak Tüketici Hakları Derneği (TÜKO-DER)Genel Sekreteri Onur Cingil ise gramaj oyunlarıyla ilgili yeterli denetimlerin yapılmadığını söylüyor. İsim yapmış, markalaşmış firmaların dahi gramaj küçülttüklerine dikkat çeken Cingil, “Pandemi ile iyice bozulan ekonomide ortaya çıkan bir hile vardı ki bu kimsenin aklına gelmezdi. İsim yapmış firmalar dâhil gramaj oyunu ile gizli zamlar yaptılar ve zam yapmadıklarını iddia ederek bir de reklam yaptılar” ifadelerini kullanıyor. En çok şikâyet edilen ürünlerle ilgili bilgi veren Cingil, “Gelen şikâyetlere ve bizlerin de tespitlerine bakıldığında özellikle paketli gıdalarda bisküvi çikolata gibi ürünlerde, yoğurt peynir gibi çok tüketilen gıdalarda fiyatı sabit tutup gramajı düşürdüler ve gizli ve hatta fahiş zamlar yaptılar” diyor.

Denetimlerin yeterliğine değinen Cingil, “Bu konuda tüketiciyi koruyan bir devlet yönetimi maalesef yok. Konuyu gündeme getirdikten sonra bazı firmalara cezalar kesildi ama bunu yapmaya devam ediyorlar. Tüketicileri dikkatli olmaya, bir usulsüzlük halinde bize başvurmaya, yetkilileri de denetimlerini doğru yapmaya davet ediyoruz” şeklinde konuşuyor.

 

PANDEMİYLE DAHA DA PATLADI

Gramaj oyunları dünyanın da gündeminde. Shrinkflasyon’un gizli enflasyon olduğuna dikkat çeken Bloomberg, 1960 ve 70’lerdeki yüksek enflasyon döneminde gündeme gelen bu olgunun pandemi sonrasında yeniden ortaya çıktığını ifade eden bir haber yayımladı. Bloomberg’te 24 Haziran’da Stephen Mihm imzasıyla yayımlanan habere göre Shrinkflasyon ifadesi ilk kez 1969’da Art Buchwald’ın “Ambalajlı enflasyon” yazısıyla gündeme geliyor. Buchwald bu yazıda üreticilerin fiyat artışlarını gizlemek için ürünlerin gramajını düşürdüğüne dikkat çekiyor. Bloomberg haberinde ise son haftalarda Shrinkflasyon’un hız kazandığı, tuvalet kâğıdından kedi mamasına kadar birçok ürünün gramajının azaldığını kaydediliyor. Öte yandan 16 Haziran’da ABC NEWS’de yayımlanan bir haberde de “Ekonomistler enflasyon üzerinde kafa yorarken, tüketici savunucuları shrinkflasyon konusunda uyarıyorlar” ifadelerine yer veriliyor. ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu'ndan Steve Reed, tüketicilerin günlük mal ve hizmetler için ne ödediğini ölçen Tüketici Fiyat Endeksi'nde shrinkflasyon için hesaplama yapılmaya çalışıldığını ve toplama sırasında boyut ve miktar değişikliklerini mümkün olduğunca hesaba katmaya çalıştıklarını açıkladı.

 

YÜZDE 20 KÜÇÜLDÜĞÜ TAHMİN EDİLİYOR

ABD’de kahvaltılık gevrekler üzerine üç yıl boyunca yapılan bir araştırmada, 15 ürünün paket boyutunda bir azalma yaşadığı açığa çıktı. Dalhousie Üniversitesi'nde Gıda Dağıtımı ve Politikası profesörü olan Sylvain Charlebois, ABD ve Avrupa'daki tüm paketlenmiş gıda ürünlerinin yüzde 15 ila 20 arasında küçüldüğünü tahmin ediyor. İngiltere Ulusal İstatistik Ofisi (ONS) de gramaj küçültme üzerine şimdiye kadar iki çalışma yayımladı. ONS’nin araştırmasında 2012 ile 2017 arasında 2 bin 529 ürünün boyut veya ağırlık olarak azaltıldığı tespit edildi. 2015'ten Haziran 2017'ye kadar yapılan bir başka araştırma ise 206 ürün için fiyat etiketlerinin küçültüldüğü tespit edildi.

Birgün

  YORUMLAR 0 Yorum YORUM YAP
Bu Haber'e ilk yorum yapan siz olun.
  FACEBOOK YORUM
Yorum
  DİĞER EKONOMİ Haberleri
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Beşiktaş 40 26 8 6 89 44 84 +45
2 Galatasaray 40 26 8 6 80 36 84 +44
3 Fenerbahçe 40 25 8 7 72 41 82 +31
4 Trabzonspor 40 19 7 14 50 37 71 +13
5 Sivasspor 40 16 7 17 54 43 65 +11
6 Hatayspor 40 17 13 10 62 53 61 +9
7 Alanyaspor 40 17 14 9 58 45 60 +13
8 Fatih Karagümrük 40 16 12 12 64 52 60 +12
9 Gaziantep FK 40 15 12 13 59 51 58 +8
10 Göztepe 40 13 15 12 59 59 51 0
11 Konyaspor 40 12 14 14 49 48 50 +1
12 Başakşehir FK 40 12 16 12 43 55 48 -12
13 Çaykur Rizespor 40 12 16 12 53 69 48 -16
14 Kasımpaşa 40 12 18 10 47 57 46 -10
15 Yeni Malatyaspor 40 10 15 15 49 53 45 -4
16 Antalyaspor 40 9 14 17 41 55 44 -14
17 Kayserispor 40 9 17 14 35 52 41 -17
18 BB Erzurumspor 40 10 20 10 44 68 40 -24
19 MKE Ankaragücü 40 10 22 8 46 65 38 -19
20 Gençlerbirliği 40 10 22 8 44 76 38 -32
21 Denizlispor 40 6 24 10 38 77 28 -39
Takım O G M B A Y P AV
1 Adana Demirspor 34 21 6 7 64 27 70 +37
2 Giresunspor 34 21 6 7 54 25 70 +29
3 Samsunspor 34 20 4 10 58 30 70 +28
4 İstanbulspor 34 19 8 7 62 34 64 +28
5 Altay 34 20 11 3 66 39 63 +27
6 Altınordu 34 17 8 9 58 45 60 +13
7 Keçiörengücü 34 17 10 7 49 28 58 +21
8 Ümraniyespor 34 14 11 9 46 43 51 +3
9 Tuzlaspor 34 14 15 5 46 53 47 -7
10 Bursaspor 34 14 16 4 56 57 46 -1
11 Bandırmaspor 34 12 16 6 48 51 42 -3
12 Boluspor 34 12 16 6 38 41 42 -3
13 Balıkesirspor 34 9 17 8 35 53 35 -18
14 Adanaspor 34 9 18 7 44 55 34 -11
15 Menemenspor 34 7 14 13 38 62 34 -24
16 Akhisarspor 34 8 20 6 36 59 30 -23
17 Ankaraspor 34 6 20 8 33 61 26 -28
18 Eskişehirspor 34 1 25 8 23 91 8 -68
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 38 28 2 8 82 25 92 +57
2 Sakaryaspor 38 21 5 12 74 35 75 +39
3 Kırşehir Belediyespor 38 21 8 9 57 32 72 +25
4 Kırklarelispor 38 19 6 13 60 32 70 +28
5 Van Spor 38 21 11 6 59 35 69 +24
6 Bodrumspor 38 18 11 9 80 48 63 +32
7 Etimesgut Belediyespor 38 18 13 7 63 36 61 +27
8 Karacabey Belediyespor 38 15 12 11 52 41 56 +11
9 Turgutluspor 38 16 16 6 44 56 54 -12
10 Serik Belediyespor 38 13 11 14 51 48 53 +3
11 Pendikspor 38 15 16 7 66 53 52 +13
12 Pazarspor 38 15 18 5 60 64 50 -4
13 Tarsus İdman Yurdu 38 13 15 10 56 55 49 +1
14 Bayburt Özel İdare Spor 38 14 18 6 52 61 48 -9
15 Sivas Belediyespor 38 11 14 13 63 58 46 +5
16 1922 Konyaspor 38 11 18 9 47 49 42 -2
17 Kastamonuspor 38 8 18 12 31 58 36 -27
18 Elazığspor 38 10 22 6 61 90 33 -29
19 Mamak FK 38 6 26 6 32 121 24 -89
20 Kardemir Karabükspor 38 1 34 3 16 109 3 -93
Takım O G M B A Y P AV
1 Diyarbekirspor 30 20 2 8 43 18 68 +25
2 1928 Bucaspor 30 20 3 7 58 18 67 +40
3 Yeşilyurt Belediyespor 30 17 8 5 50 27 56 +23
4 Ofspor 30 14 5 11 43 31 53 +12
5 Arnavutköy Belediye 30 13 8 9 40 29 48 +11
6 Edirnespor 30 12 9 9 34 31 45 +3
7 Belediye Derincespor 29 10 9 10 38 29 40 +9
8 Artvin Hopaspor 30 10 11 9 41 44 39 -3
9 Fatsa Belediyespor 30 10 12 8 22 31 38 -9
10 Kızılcabölükspor 30 9 11 10 34 33 37 +1
11 Nevşehir Belediyespor 30 9 14 7 31 31 34 0
12 Çankaya FK 30 10 16 4 28 48 34 -20
13 1877 Alemdağspor 30 9 15 6 37 48 33 -11
14 Antalya Kemerspor 30 7 17 6 27 50 27 -23
15 Payasspor 29 5 16 8 29 53 23 -24
16 Manisaspor 30 1 20 9 22 56 12 -34
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 15/08/2021 Adana Demirspor vs Fenerbahçe
 15/08/2021 Altay vs Kayserispor
 15/08/2021 Antalyaspor vs Göztepe
 15/08/2021 Başakşehir FK vs Alanyaspor
 15/08/2021 Beşiktaş vs Çaykur Rizespor
 15/08/2021 Fatih Karagümrük vs Gaziantep FK
 15/08/2021 Giresunspor vs Galatasaray
 15/08/2021 Hatayspor vs Kasımpaşa
 15/08/2021 Sivasspor vs Konyaspor
 15/08/2021 Yeni Malatyaspor vs Trabzonspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 15/08/2021 Balıkesirspor vs Boluspor
 15/08/2021 Bursaspor vs Adanaspor
 15/08/2021 Denizlispor vs Bandırmaspor
 15/08/2021 Gençlerbirliği vs Eyüpspor
 15/08/2021 İstanbulspor vs Manisa FK
 15/08/2021 Keçiörengücü vs Altınordu
 15/08/2021 Kocaelispor vs Ümraniyespor
 15/08/2021 Menemenspor vs BB Erzurumspor
 15/08/2021 Tuzlaspor vs MKE Ankaragücü
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 01/05/2021 1877 Alemdağspor 0 - 0 Edirnespor
 01/05/2021 Arnavutköy Belediye 0 - 0 Diyarbekir Spor
 01/05/2021 Manisaspor 1 - 2 Ofspor
 01/05/2021 Artvin Hopaspor 1 - 0 Fatsa Belediyespor
 01/05/2021 Kızılcabölükspor 0 - 1 Yeşilyurt Belediyespor
 01/05/2021 Nevşehir Belediyespor 1 - 2 Çankaya FK
 01/05/2021 1928 Bucaspor 3 - 0 Antalya Kemerspor
 25/04/2021 Ofspor 0 - 0 Arnavutköy Belediye
HABER ARŞİVİ
GAZETEMİZ
Tüm Anketler
Web sitemize nasıl ulaştınız?
ŞANS OYUNLARI
BİZİ TAKİP EDİN
  • YUKARI